Συγγραφέας : Λάζαρου Αρσ. Αρσενίου

Το βιβλίο «Τα τσελιγκάτα Σαρακατσαναίων και Βλάχων» (εκδόσεις έλλα, Λάρισα 2005, β’ έκδοση, σελ. 159 ), γράφτηκε για να υποβληθεί στον πανελλαδικό διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων Γεωργικών Συνεταιρισμών (ΠΑΣΕΓΕΣ) με θέμα «Οι Άτυποι Συνεταιρισμοί των ορεινών κτηνοτρόφων και η συμμετοχή τους στην Ειρηνική Παραγωγή και τους Εθνικούς Αγώνες». Στο βιβλίο απονεμήθηκε το πρώτο πανελλαδικό βραβείο της ΠΑΣΕΓΕΣ, η οποία εξέδωσε το βιβλίο. Ο συγγραφέας σημειώνει πως η ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων της κτηνοτροφίας, οδήγησε τους ποιμένες στην επινόηση τρόπου συνεργασίας τους μ’ έναν άτυπο συνεταιρισμό, γνωστό στην εποχή μας με την ονομασία «Τσελιγκάτο». Αυτή η απλή οργάνωση αγαθών ποιμένων για ειρηνική παραγωγή διέθετε τόσο δυναμισμό, ώστε διατηρήθηκε επί χιλιετίες αναλλοίωτη, με όλες τις πολεμικές αναστατώσεις και με όλες τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις που μεσολάβησαν, παρέχοντας συνεχώς στην κοινωνία τον κύριο όγκο των κτηνοτροφικών ειδών. Έτσι, το Τσελιγκάτο ανήκει στα συλλογικά εκείνα όργανα που επινόηση ο άνθρωπος για την κοινωνική παραγωγή.